Verslag deelsessie referentie architectuur 18 september

De bijeenkomst van de Club van Wageningen en Transform op 18 september stond in het kader van Decentraal Digitaliseren. Dat thema is opgeknipt in deelsessies rondom 3 pijlers: Plannen, Aansturen en Afrekenen. De deelsessie over referentie architectuur is gelinkt aan de tweede pijler: Aansturen. 

Tijdens de sessie is uitgebreid stilgestaan bij de rol van de referentiearchitectuur in de energietransitie, met als praktijkvoorbeeld de Energiecoöperatie Amsterdamse Haven (ECAH). De vraag die centraal stond: Hoe kunnen de casus van Energiecoöperatie Amsterdamse Haven en de Nederlandse Energie Domein Referentie Architectuur elkaar versterken? 

De presentatie maakte duidelijk dat interoperabiliteit en standaardisatie essentieel zijn om decentrale energiesystemen effectief te laten samenwerken en innovatie te stimuleren. Nederlandse Energie Domein Referentie Architectuur (NEDRA) biedt hiervoor een richtinggevend kader, zonder voorschrijvend te zijn, en helpt organisaties om bestaande bouwblokken en afspraken te combineren tot schaalbare oplossingen.

Nederlandse Energie Domein Referentie Architectuur

NEDRA is een combinatie van standaarden, afspraken en best practices die gemeenschappelijk een beeld geven van hoe we digitalisering in de energiesector vormgeven. Het is een blauwdruk die kan worden hergebruikt voor meerdere energiesystemen en is onmisbaar voor een goed, samenhangend ICT-landschap. In NEDRA zijn er drie lagen: 
•    De fysieke infrastructuur en hardware
•    De digitale infrastructuur of ICT-laag
•    De laag met de digitale informatiesystemen, energiemanagementsystemen en apps

Het toekomstige duurzame energiesysteem bestaat uit verschillende bestaande en nieuwe innovatieve oplossingen op al deze lagen. Doordat steeds meer partijen aan de energietransitie werken ontstaan momenteel vele innovaties naast elkaar. Vaak is er nog geen dominante aanpak of zijn er geen dominante standaarden die interoperabiliteit tussen deze energie innovaties eenduidig mogelijk maken.

Energiehub in het Amsterdams Havengebied

ECAH is een samenwerkingsverband waarbij bedrijven via een groepscontract hun energiegebruik en opwek optimaliseren. Door middel van een Energy Hub Platform worden data, flexibiliteit en assets gedeeld, afgestemd op collectieve afspraken en netbeperkingen. Het platform bestaat uit verschillende lagen: de fysieke infrastructuur, digitale koppelingen (zoals SCADA/EMS) en applicaties voor monitoring en sturing. 

De ECAH-case laat zien hoe een lokale energiecoöperatie, door het inzetten van een Energy Hub Platform en het maken van collectieve afspraken, in staat is om congestieproblemen aan te pakken en het gebruik van netcapaciteit te optimaliseren.

Na de inhoudelijke toelichting op de NEDRA en de ECAH-case zijn de deelnemers verdeeld over vier groepen, elk gericht op een van de vier fasen van de ECAH-case: verkenning, plan & ontwerp, realisatie en exploitatie. Binnen deze groepen is nagedacht over de knelpunten en mogelijke oplossingen die de NEDRA kan bieden voor informatie- en data-uitwisseling tussen actoren gedurende de verschillende fasen. Een aantal punten die zijn besproken:

• Het is belangrijk, maar lastig om elkaar, als verschillende partijen, te begrijpen en te vertrouwen > Heldere standaard afspraken dragen bij aan het creëren van begrip en vertrouwen.
• Er is een drijvende kracht nodig (ouder figuur). Zoals de Gemeente bij Scheveningen Slim Strandnet en de Netbeheerder bij ECAH. > Een (standaard) rolverdeling binnen het initiatief garandeert dat deze drijvende kracht er is.
• Er is te weinig inzicht in de huidige netwerktopologie en energieverbruiksprofielen > De ‘buurt scan’ als generiek bouwblok te gebruiken om deze informatie op een standaard manier te delen draagt bij aan het creëren van bottom up synergie. Bedrijven en burgers krijgen inzicht in de mogelijkheden hoe ze samen lokale problematiek kunnen aanpakken.
• Het bereiken van verschillende mijlpalen in het opzetten van een energiecoöperatie hebben soms onnodig lange looptijden doordat het wiel opnieuw wordt uitgevonden > Geleerde lessen, statuten, kost modellen (voor coöperatie en voor individuen) als bouwblokken beschikbaar stellen helpt te versnellen.

Deze sessie was een oefening om met een “energy hub” case te verkennen hoe een referentie architectuur zou kunnen bijdragen aan de ontwikkeling, maar het was zeker ook een sessie waarin gebruik gemaakt is van de kennis en ervaring van de verschillende aanwezigen die vanuit verschillende perspectieven zelf bezig zijn met ontwikkelingen die te maken hebben met de digitalisering van het decentrale energiesysteem. Die kennis en ervaring is hard nodig om samen stappen te zetten in de verdere ontwikkeling van de architectuur. Om ervoor te zorgen dat de referentie architectuur steeds beter aansluit bij de praktijk en de energietransitie kan versnellen roepen we op om de kennis en ervaring in te zetten in de klankboord groep. We roepen u op om zich hiervoor aan te melden via ra@topsectorenergie.nl